Wartości odżywcze i właściwości papryki. Dlaczego warto jeść paprykę?

Papryka to warzywo, które wyróżnia się nie tylko różnorodnością smaków w zależności od odmiany, ale i niezwykłymi wartościami odżywczymi. To bogate źródło witamin i minerałów, a także posiada właściwości lecznicze. Dobrze wiedzieć, dlaczego papryka jest zdrowa i dlaczego warto włączyć ją do diety.

• Skąd przywędrowała do nas papryka?
• Jakie wartości odżywcze ma papryka?
• Papryka – właściwości lecznicze
• Kto powinien unikać papryki?

Pochodzenie papryki i jej droga do Europy

Papryka i liczne jej odmiany to roślina, która przywędrowała do Europy z Ameryki Centralnej i Południowej w czasach wielkich odkryć geograficznych. Mówiąc dokładniej, została ona odnaleziona w Peru, gdzie rdzenni mieszkańcy uprawiali ją już kilka tysięcy lat przed przybyciem Europejczyków. Początkowo traktowana była jako przyprawa ostrzejsza od pieprzu, co sprawiło, że stała się atrakcyjną alternatywą dla drogich orientalnych przypraw. Dopiero z czasem możliwości jej wykorzystania znacznie się poszerzyły i wkrótce stała się jedną z ważniejszych roślin nie tylko w kuchni, ale i w medycynie, a niektóre gatunki także uprawiane są jako rośliny ozdobne. Selekcjonerzy wyhodowali odmiany różniące się kształtem, kolorem oraz poziomem ostrości – od delikatnych papryki słodkich po niezwykle ostre chili. Do dziś walory smakowe i zdrowotne papryki są nie do przecenienia, a roślina ta znalazła stałe miejsce w kuchniach całego świata.

Skład odżywczy papryki

Liczne odmiany papryki są niezwykle bogate w witaminy i minerały. Co może być dla wielu zaskoczeniem, zawiera ona dużo witaminy C, nawet więcej niż cytryna – pojedyncza czerwona papryka może pokryć dwu- lub trzykrotność dziennego zapotrzebowania na tę witaminę. Co ważniejsze, nawet pod wpływem obróbki kulinarnej nie traci ona całkowicie tych wartości, choć najlepiej spożywać ją w formie surowej. Dodatkowo zawiera także witaminy z grupy B (B1, B2, B6, B9), a także witaminę A w postaci beta-karotenu oraz witaminę E. Nie można zapomnieć także o minerałach. Papryka jest więc bogatym źródłem potasu, który wspiera pracę serca i reguluje ciśnienie krwi, żelaza potrzebnego do transportu tlenu, wapnia budującego kości, fosforu niezbędnego do metabolizmu energetycznego oraz magnezu wspomagającego układ nerwowy. Zawiera także spore ilości kwasu foliowego, szczególnie cenne dla kobiet planujących ciążę, oraz błonnika regulującego pracę jelit i wspierającego zdrową florę bakteryjną.

Tabela wartości odżywczych papryki (na 100 g produktu surowego)

Składnik	Papryka czerwona	Papryka żółta	Papryka zielona
Kalorie	31 kcal	27 kcal	20 kcal
Witamina C	128 mg	184 mg	80 mg
Witamina A	3131 IU	200 IU	370 IU
Potas	211 mg	212 mg	175 mg
Błonnik	2,1 g	0,9 g	1,7 g
Kwas foliowy	46 µg	26 µg	10 µg

Zastosowanie terapeutyczne papryki

Z racji tego, że papryka zawiera w sobie wiele witamin i minerałów, jest ona źródłem także licznych właściwości terapeutycznych. Oprócz wspomnianych wyżej wartości, warto wspomnieć, że zawiera ona polifenole, które posiadają działanie antyoksydacyjne i mogą wspierać organizm w walce z wolnymi rodnikami, dzięki takim związkom jak kwas fenolowy, flawonoidy czy antocyjany. Badania naukowe sugerują, że regularne spożywanie warzyw bogatych w te substancje może obniżać ryzyko niektórych schorzeń cywilizacyjnych. Oczywiście różne odmiany papryki będą miały różne właściwości i tak:

• papryka zielona z racji dużej ilości kwasu foliowego zalecana jest kobietom w ciąży dla prawidłowego rozwoju układu nerwowego płodu, a także osobom z podwyższonym poziomem homocysteiny
• papryka czerwona z dużą ilością witaminy A i beta-karotenu polecana jest tym, którzy chcą zadbać o wzrok, skórę, błony śluzowe i mają problemy z naczyniami krwionośnymi
• ostra papryka zawierająca kapsaicynę pomaga w spalaniu tłuszczu poprzez przyspieszenie metabolizmu, dodatkowo działając także rozgrzewająco i przeciwbólowo, poprawiając trawienie oraz stymulując wydzielanie soków żołądkowych

Poza tym spożywanie papryki może także wspomóc libido zarówno mężczyzn, jak i kobiet poprzez poprawę krążenia i ogólnej witalności organizmu. Dzięki obecności związków o działaniu podobnym do kortyzolu ma także pozytywny wpływ na regenerację mięśni i niwelowanie mikrourazów, przez co zalecana jest po wysiłku fizycznym. Kapsaicyna wykazuje również działanie przeciwzapalne, co wykorzystywane jest w medycynie naturalnej do łagodzenia dolegliwości stawowych i bólów mięśniowych. Regularne włączanie papryki do jadłospisu jako elementu zdrowej diety może wspierać odporność organizmu, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.

Dla kogo papryka może być niewskazana

Papryka jest niezwykle zdrowym i wartościowym warzywem oraz przyprawą, ale w niektórych przypadkach nie jest zalecane jej spożywanie. Szczególnie odradza się ją osobom mającym problemy z kamieniami nerkowymi zawierającymi szczawiany, ponieważ papryka zawiera pewne ilości kwasu szczawiowego. Nadmierne spożywanie może sprzyjać krystalizacji i powstawaniu złogów. Osobom starszym i małym dzieciom również zaleca się ostrożność, szczególnie przy ostrych odmianach. Spożywanie nadmiernej ilości ostrzejszych odmian papryki może także skutkować problemami żołądkowymi, w tym podrażnieniem błony śluzowej, refluksem czy nasileniem objawów dyskomfortu trawiennego.

Chorzy na artretyzm i artrozę także powinni mimo wszystko zachować ostrożność lub skonsultować się z lekarzem przed wprowadzeniem papryki do diety, ponieważ należy ona do rodziny psiankowatych, które u niektórych osób mogą nasilać stany zapalne stawów. Surowe warzywo, szczególnie skóra papryki jest niezwykle ciężkostrawna, dlatego mając zaburzenia pokarmowe, zespół jelita drażliwego czy chorobę Leśniowskiego-Crohna należy uważać – nie trzeba od razu eliminować jej z posiłków, ale warto spróbować po wcześniejszej obróbce cieplnej oraz po usunięciu skórki. Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny pamiętać o umiarkowanym spożyciu ze względu na zawartość witaminy K. W razie wątpliwości, zwłaszcza przy przewlekłych schorzeniach układu pokarmowego, warto zasięgnąć opinii dietetyka lub lekarza.