Najczęstsze objawy kamicy żółciowej. Dieta w kamicy żółciowej

Kamica żółciowa to choroba, która coraz częściej dotyka różne grupy osób. Jeszcze do niedawna uważano, że cierpią na nią ludzie otyli, w podeszłym wieku lub chorzy na cukrzycę. Dziś na kamicę żółciową chorują także osoby młode, aktywne zawodowo, ale i prowadzące zdrowy tryb życia. Jakie są więc najczęstsze objawy kamicy żółciowej, jaką dietę stosować i jak leczyć to schorzenie?

• Czym jest kamica żółciowa?
• Objawy kamicy żółciowej
• Jak rozpoznać kamicę żółciową?
• Dieta w kamicy żółciowej
• Jak leczyć kamicę żółciową?

Czym jest kamica żółciowa?

Kamica żółciowa to choroba polegająca na powstawaniu złogów w pęcherzyku żółciowym lub w przewodach żółciowych. Zazwyczaj złogi te zbudowane są z cholesterolu, bilirubiny, białka oraz wapnia. Chociaż kamica może dotknąć dziś niemal każdego, istnieją pewne czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na tę dolegliwość.

Wśród nich wymienia się nadmiar cholesterolu w organizmie, mukowiscydozę, przyjmowanie niektórych leków, choroby wątroby czy złe nawyki żywieniowe. Złogi mogą mieć różną wielkość — od drobnych, przypominających piasek, po duże kamienie o średnicy kilku centymetrów. Nie zawsze wywołują objawy; część osób dowiaduje się o ich obecności podczas badań wykonywanych z innych przyczyn. Problemem stają się, gdy zablokują drogi odpływu żółci, prowadząc do stanów zapalnych lub kolki.

Objawy kamicy żółciowej

Kamica żółciowa objawy ma charakterystyczne, choć nie zawsze występują one od razu. Najczęściej pierwszym sygnałem jest napad tzw. kolki żółciowej, czyli ostry ból w nadbrzuszu i w okolicy prawej łopatki. Ból ten może być intensywny, pulsujący, niekiedy promieniujący w stronę pleców. Pojawia się zwykle po zjedzeniu tłustego posiłku, gdy pęcherzyk kurczy się, by uwolnić żółć.

Towarzyszą temu jeszcze inne dolegliwości, takie jak gorączka, dreszcze, nudności, wymioty, brak apetytu czy żółtaczka mechaniczna. W przypadku żółtaczki skóra i białka oczu przybierają żółtawy odcień, co wskazuje na zaburzenia odpływu żółci. Gdy takie objawy się pojawią, warto niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza, by uniknąć powikłań, takich jak zapalenie trzustki czy perforacja pęcherzyka.

Jak rozpoznać kamicę żółciową?

Podstawowym badaniem pomocnym w zdiagnozowaniu kamicy żółciowej jest USG jamy brzusznej. Pozwala ono ocenić stan pęcherzyka żółciowego, przewodów żółciowych, a przy okazji obejrzeć wątrobę, co ma znaczenie w tej chorobie. Dzięki temu badaniu można również oszacować wielkość złogów żółciowych oraz liczbę kamieni.

Kamicę wykryje także tomografia komputerowa jamy brzusznej, choć stosuje się ją rzadziej ze względu na wyższy koszt i ekspozycję na promieniowanie. Niekiedy wykonuje się dodatkowo badania krwi, które oceniają pracę wątroby oraz poziom bilirubiny. Podwyższone stężenie enzymów wątrobowych lub bilirubiny może sugerować zaawansowaną postać kamicy lub powikłania. W diagnostyce różnicowej stosuje się także endoskopową cholangiopankreatografię wsteczną, która pozwala jednocześnie na obrazowanie i ewentualne usunięcie kamieni z przewodów.

Dieta w kamicy żółciowej

Kiedy ataki są sporadyczne, można skoncentrować się na samej diecie odpowiedniej w kamicy żółciowej. Spożywać posiłki należy regularnie i w mniejszych ilościach, nie można się przejadać. Ograniczyć trzeba przede wszystkim tłuszcze. Zakłada to rezygnację z tłustych wędlin i mięs, smalcu, śmietany, sosów, chipsów, produktów fast food oraz potraw smażonych na głębokim tłuszczu.

Unikać należy również jajek, zwłaszcza żółtek, kalafiora, fasoli, cebuli, czosnku, pora czy kapusty. Warto zadbać o to, by spożywane potrawy były gotowane, duszone lub pieczone bez dodatku tłuszczu. Pomocne jest również picie odpowiedniej ilości płynów — minimum 1,5–2 litry dziennie, by rozcieńczyć żółć i zapobiec powstawaniu nowych złogów.

Produkty wskazane w diecie

Co zatem jest wskazane? Należy włączyć do diety produkty o wysokiej zawartości błonnika. Warto spożywać:

• pieczywo pełnoziarniste
• ryż pełnoziarnisty
• kaszę gryczaną i jęczmienną
• warzywa, w szczególności szpinak, brokuły, marchew i dynię
• chude mięso, np. z kurczaka lub indyka
• ryby morskie, zwłaszcza chude (np. dorsz, mintaj)
• owoce, najlepiej w formie surowej lub pieczonej

Dobrze tolerowane będzie także spożywanie chudych produktów mlecznych, np. jogurtów naturalnych czy kefiru. Pamiętać należy, że dieta ma nie tylko łagodzić objawy, ale też hamować progresję choroby i zmniejszać ryzyko kolki.

Jak leczyć kamicę żółciową?

Kiedy sama dieta oraz leki przeciwbólowe i rozkurczowe nie pomagają, a napady kolki się nasilają, należy wdrożyć leczenie operacyjne. Usunąć pęcherzyk żółciowy z kamieniami można metodą tradycyjną lub laparoskopową, która w ostatnich latach cieszy się dużą popularnością ze względu na mniejszą inwazyjność, krótszy czas rekonwalescencji i mniejsze ryzyko powikłań pooperacyjnych.

Jeżeli natomiast kamica dotyczy przewodu żółciowego wspólnego, wówczas wykonuje się leczenie endoskopowe, które polega na wprowadzeniu endoskopu przez przełyk, żołądek i dwunastnicę do ujścia przewodu. Zabieg taki umożliwia usunięcie kamieni bez konieczności otwierania jamy brzusznej. Po takim zabiegu pacjent zwykle szybko wraca do zdrowia, choć musi pamiętać o przestrzeganiu diety i regularnych kontrolach, by monitorować stan wątroby oraz przewodów żółciowych.