Jak sprawdzić, czy był zawał serca? Jakie są objawy zawału?

Każdego roku w Polsce ponad 80 tysięcy osób doświadcza zawału serca. To najczęstsza przyczyna śmierci w naszym kraju. Przeczytaj poniższy artykuł, by dowiedzieć się, jak rozpoznać zawał serca i jak pomóc osobie z zawałem.

Czym jest zawał serca

Zawał serca, inaczej atak serca, to zamieranie mięśnia sercowego. Dochodzi do niego na skutek niedokrwienia przez zablokowaną tętnicę wieńcową. Wystarczy kilka godzin, by martwica zajęła całe serce. Naucz się rozpoznawać objawy zawału — dzięki temu możesz komuś uratować życie.

Objawy zawału serca

Objawy zawału serca są charakterystyczne. Do typowych symptomów należą:

• promieniujący ból i ucisk w klatce piersiowej
• pieczenie pod mostkiem
• duszność
• zimne poty
• bladość
• niepokój lub atak paniki
• kołatanie serca
• nudności i wymioty
• utrata przytomności

Niestety zawał może też przechodzić bezobjawowo, nazywany jest wtedy niemym zawałem. Często przy cichym zawale nie towarzyszy charakterystyczny ból w klatce piersiowej, tylko ogólne uczucie osłabienia, bladość, kaszel, zawroty głowy, zimne poty, wymioty, bóle brzucha czy drętwienie kończyn. Ponadto łatwo jest pomylić zapaść serca z zawałem. W naszym innym artykule możesz dokładnie sprawdzić, jakie są objawy zapaści serca. Nie ignoruj powyższych objawów — najlepiej w takiej sytuacji wezwać karetkę.

Pierwsza pomoc przy zawale

Jeśli jesteś świadkiem zawału, pierwszą rzeczą, którą powinieneś wykonać, jest zadzwonienie na numer alarmowy i wezwanie karetki. Dyspozytorowi musisz podać informacje o miejscu zdarzenia i stanie osoby chorej.

Osobę poszkodowaną należy poprosić, by usiadła. Możemy rozluźnić ubrania, by krew swobodniej przepływała. Nie możemy podawać płynów ani jedzenia — wyjątkiem jest aspiryna, która rozrzedza krew i może ograniczyć postęp martwicy serca. Poszkodowany w trakcie zawału może mieć atak paniki, nie należy go opuszczać, lecz uspokoić. Jeśli osoba z zawałem serca nie oddycha, należy niezwłocznie wykonać resuscytację krążeniowo-oddechową lub skorzystać z defibrylatora AED. Jeśli serce się zatrzyma, resuscytację trzeba wykonywać do przyjazdu pogotowia lub aż chory zacznie oddychać. Jeśli pacjent oddycha, ale jest nieprzytomny, należy ułożyć go w pozycji bocznej ustalonej.

Jak sprawdzić, czy był zawał serca

Do monitorowania pracy serca wykorzystuje się badanie EKG, właśnie dzięki niemu można stwierdzić, czy zawał serca miał miejsce. Na czym polega badanie EKG? Pacjent jest podpięty elektrodami pod aparat, który monitoruje pracę serca. Lekarz na podstawie wyników badań EKG może stwierdzić, czy pacjent przeszedł zawał. Wszelkie odchylenia od normy będą widoczne. Jeśli zawał serca był rozległy i trwale uszkodził serce, to będzie on widoczny na zapisie.

Innym sposobem na sprawdzenie obecności zawału jest rezonans magnetyczny. Na podstawie obrazu serca lekarze sprawdzają, czy zaszły w nim zmiany typowe dla zawału. Często w diagnostyce wykorzystuje się również badanie poziomu troponin — białek uwalniananych do krwi podczas uszkodzenia mięśnia sercowego. Podwyższony poziom troponin potwierdza martwicę tkanki sercowej.

Powikłania po zawale

Jeżeli zawał był niemy, groźne mogą być powikłania z nim związane. Po zawale rośnie ryzyko tętniaka, który tworzy się w miejscu blizny po zawale — przyczynia się on do nieregularnej pracy serca. Po zawale może też pojawiać się dusznica bolesna, która ma podobne objawy co atak serca. Monitorowanie stanu swojego zdrowia jest niezbędne, by wykryć ewentualne zaburzenia rytmu serca, niewydolność krążenia czy ponowne epizody niedokrwienia.

Kolejnym poważnym powikłaniem może być zapalenie osierdzia, które objawia się bólem w klatce piersiowej nasilającym się przy wdechu. Niektórzy pacjenci po zawale doświadczają także zaburzeń funkcji zastawek serca, co prowadzi do zmniejszenia wydolności pompowania krwi. Dlatego osoby, które przeszły zawał, powinny pozostawać pod stałą opieką kardiologiczną i stosować się do zaleceń dotyczących zmiany stylu życia oraz farmakoterapii.