Test na ojcostwo – na czym polega i kiedy można go wykonać?

Życie potrafi nas zaskakiwać. Czasami wystarczy jedna chwila, żeby wszystko uległo zmianie. Jeśli jesteś przyszłym rodzicem lub sądzisz, że możesz nim być, możesz to potwierdzić lub wykluczyć, wykonując badania na ojcostwo. Co warto wiedzieć, zanim zdecydujesz się na ten krok?

• Na czym polega badanie DNA
• Kiedy należy wykonać badanie
• Czy można wykonać test przed narodzeniem dziecka
• Ile kosztuje badanie na ojcostwo

Kiedyś z wykonaniem testu na ojcostwo należało poczekać do narodzin dziecka. Na szczęście dziś są inne możliwości, a badania na ojcostwo można wykonać również w czasie ciąży, dzięki czemu można się lepiej i szybciej przygotować na to, co przyniesie przyszłość.

Na czym polega badanie DNA

Badania na ojcostwo pozwalają ostatecznie rozstrzygnąć, czy badany mężczyzna jest biologicznym ojcem dziecka. Testy można wykonać z własnej inicjatywy, by rozwiać wszelkie wątpliwości. Ale może się również zdarzyć, że wykonanie badań zleci sąd. Co ważne, wykonanie testu z własnej inicjatywy wymaga zgody obojga rodziców (potencjalnego rodzica). Na czym właściwie polegają badania na ojcostwo?

Podczas badania na ojcostwo porównuje się materiał genetyczny rodziców i dziecka. Chodzi o DNA, czyli unikatowy kod genetyczny, przekazywany potomkowi przez rodziców. W związku z tym, do przeprowadzenia badania na ojcostwo potrzebne są próbki materiału biologicznego dziecka, matki i ojca. Jaki?

Mowa np. o:

• plamie krwi
• ślinie
• wydzielinie (np. z nosa)
• włosach
• paznokciach
• gumie do żucia

Następnie próbki poddawane są analizie laboratoryjnej. Porównanie sekwencji DNA pozwala z dokładnością przekraczającą 99,9% potwierdzić lub wykluczyć biologiczne pokrewieństwo między mężczyzną a dzieckiem. Laboratoria stosują certyfikowane metody molekularne, które spełniają międzynarodowe standardy jakości.

Kiedy należy wykonać badanie

Jeśli istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do tego, kto jest ojcem dziecka, a rodzicom (potencjalnemu ojcu) zależy na tym, by je rozwiać, należy wykonać test. Niejednokrotnie jest on również potrzebny podczas spraw sądowych. Wówczas zleca go sąd lub prokurator, np. wtedy, gdy chodzi o ustalenie obowiązku alimentacyjnego lub wtedy, gdy potencjalny ojciec nie przyznaje się do ojcostwa. W takim wypadku trzeba się przygotować na dodatkowe procedury, które nie obowiązują przy prywatnym teście na ojcostwo.

W przypadku testów prywatnych wystarczy udać się do wybranego laboratorium z próbkami materiału biologicznego. Pobór próbek odbywa się zazwyczaj za pomocą wymazów z wewnętrznej strony policzka, co jest bezbolesne i trwa kilka sekund. Jeśli natomiast test zleca sąd, konieczne jest osobiste stawienie się w placówce z dokumentem tożsamości. Cała procedura jest wtedy szczegółowo dokumentowana, a wynik posiada moc prawną.

Czy można wykonać test przed narodzeniem dziecka

Jak już wspomnieliśmy powyżej, wykonanie badania na ojcostwo jeszcze w czasie ciąży jak najbardziej jest osiągalne. Co istotne, wynik takiego testu jest równie wiarygodny, jak wynik testu wykonywanego po narodzinach dziecka. Dzięki niemu można ostatecznie potwierdzić bądź wykluczyć ojcostwo.

W przypadku badania na ojcostwo wykonywanego jeszcze w czasie ciąży, przeprowadza się je na podstawie wolnego DNA płodu krążącego we krwi matki oraz dowolnych próbek pobranych od rodziców. Badania można wykonać już od 8 tygodnia ciąży. Daje to rodzicom duży komfort, ponieważ mogą zająć się przygotowaniami do rodzicielstwa i w pełni cieszyć się oczekiwaniem na potomka.

Metoda ta, nazywana nieinwazyjnym testem prenatalnym, polega na pobraniu próbki krwi od matki. We krwi kobiety w ciąży znajdują się fragmenty DNA dziecka, które można wyizolować i porównać z materiałem genetycznym potencjalnego ojca. Cała procedura jest całkowicie bezpieczna zarówno dla matki, jak i dla rozwijającego się płodu. Nie wymaga amniopunkcji ani innych inwazyjnych zabiegów, które mogłyby nieść ryzyko powikłań. Więcej informacji o tych pakietach badań na ojcostwo znajdziesz w naszym poradniku.

Ile kosztuje badanie na ojcostwo

Przed wykonaniem badania na ojcostwo bardzo często pojawia się pytanie o to, na jaki wydatek trzeba się w związku z tym przygotować. Jednak odpowiedź nie jest jednoznaczna. Dużo zależy od rodzaju testu i miejsca, w którym wykonuje się badanie. Poszczególne laboratoria mogą oferować różne możliwości, a każda z nich będzie się wiązać z innym wydatkiem. Przeważnie można spotkać ceny, które zaczynają się od 500 zł i szybują w górę, do 1500 zł.

Na cenę testu wpływa kilka czynników:

• liczba badanych osób (dziecko, matka, potencjalny ojciec)
• rodzaj pobieranego materiału biologicznego
• czas oczekiwania na wynik (opcja ekspresowa jest droższa)
• forma testu (prywatny lub z mocą prawną)
• konieczność pobrania próbek w domu klienta

W przypadku testu prenatalnego, wykonywanego przed urodzeniem dziecka, koszt jest zazwyczaj wyższy i może wynosić od 2000 zł wzwyż. Wynika to z bardziej zaawansowanej technologii izolacji DNA płodu z krwi matki. Więcej szczegółów znajdziesz tutaj: https://diag.pl/sklep/badanie/kategoria/badania-ojcostwa-i-pokrewienstwa/. Warto zaufać laboratorium z doświadczeniem i wykwalifikowaną kadrą.