Co to jest polip endometrium?

Wszelkie zmiany w obrębie macicy zawsze są powodem do niepokoju. Nie wszystkie jednak muszą oznaczać najgorsze. Tak przeważnie jest w przypadku polipów endometrialnych, które można wyleczyć. Co trzeba o nich wiedzieć, jak je diagnozować i jakie są możliwe powikłania?

• Czym jest polip endometrium?
• Objawy polipów endometrium
• Przyczyny powstawania polipów endometrialnych
• Metody diagnostyczne polipów endometrialnych
• Leczenie polipów endometrium

Czym jest polip endometrium?

Polip endometrium to najczęściej łagodna zmiana rozrostowa pojawiająca się na szyjce lub trzonie macicy. Może mieć ona kształt kulisty lub okrągły, a jej wielkość przeważnie nie przekracza 5 centymetrów, chociaż zdarzają się też przypadki polipów większych. Wykształcają się one z tkanki endometrialnej wyściełającej jamę macicy i składają się z gruczołów, naczyń krwionośnych oraz tkanki łącznej podścieliskowej.

Zmiany te można podzielić ze względu na morfologię. Wyróżnia się polipy uszypułowane, które połączone są z jamą macicy za pomocą wąskiej szypuły — dzięki temu mogą wystawać do światła macicy lub nawet przemieszczać się w stronę kanału szyjki. Drugim typem są polipy siedzące o szerokiej podstawie, zajmujące znaczną część jamy macicy i ściśle przylegające do ściany endometrium. Typ polipu ma znaczenie zarówno dla diagnostyki, jak i wyboru metody leczenia.

Objawy polipów endometrium

Niektóre polipy mogą nie dawać w ogóle objawów i są wykrywane przypadkowo podczas rutynowych badań ginekologicznych lub USG. Czasem jednak objawy są dosyć charakterystyczne i wymagają szybkiej konsultacji lekarskiej.

Najczęstszym sygnałem ostrzegawczym są nieprawidłowe krwawienia niezwiązane z miesiączką, na przykład plamienia pojawiające się po badaniu ginekologicznym, po stosunku płciowym lub w trakcie okresu międzymiesiączkowego. U kobiet po menopauzie każde krwawienie z dróg rodnych powinno być traktowane jako wskazanie do pogłębionej diagnostyki.

Typowym objawem jest również zwiększona ilość wydzieliny pochwowej, co sugeruje zmiany w obrębie macicy i może wskazywać na przewlekły proces rozrostowy. Jeżeli natomiast polip jest dużych rozmiarów, wówczas może pojawić się kurczowy ból podbrzusza, przypominający skurcze menstruacyjne. Charakterystyczne są też częste stany zapalne narządów płciowych, które mogą wynikać z obecności ogniska przewlekłego podrażnienia błony śluzowej.

Przyczyny powstawania polipów endometrialnych

Dokładne przyczyny powstawania polipów endometrium nie do końca są znane, chociaż prowadzone są liczne badania nad mechaniką ich rozwoju. Wiadomo jednak, że istotną rolę przyczyniają się do nich zmiany hormonalne, za które odpowiedzialne są estrogeny — hormony płciowe żeńskie, których nadmiar może prowadzić do nadmiernego pobudzenia wzrostu endometrium.

Na polipy tego rodzaju najczęściej narażone są zarówno kobiety w wieku rozrodczym, zwłaszcza w okresie okołomenopauzalnym, jak i po menopauzie. Dodatkowym czynnikiem ryzyka jest otyłość, ponieważ tkanka tłuszczowa produkuje estrogeny, zwiększając tym samym ich stężenie w organizmie. Wpływ mogą mieć także przewlekłe stany zapalne, zaburzenia metaboliczne, terapia hormonalna zastępcza oraz niektóre leki, takie jak tamoksyfen stosowany w leczeniu raka piersi.

Metody diagnostyczne polipów endometrialnych

Najczęściej rozpoznanie polipów endometriów ma miejsce za pomocą USG domacicznego, najlepiej by badanie zostało przeprowadzone w pierwszej fazie cyklu, kiedy endometrium jest cieńsze i łatwiej dostrzec wystające zmiany rozrostowe. Ultrasonografia przezpochwowa pozwala na ocenę grubości endometrium, kształtu i liczby polipów oraz ich umiejscowienia.

Oprócz tego można też wykonać inne badanie obrazowe o nazwie salpingografia. Dzięki niemu można uwidocznić jajowody po wcześniejszym podaniu środka cieniującego, choć metoda ta jest rzadziej stosowana w diagnostyce polipów. Jeszcze szerszym badaniem jest histerosalpingografia, która ocenia nie tylko jajowody, ale też jamę macicy i pozwala na wykrycie ubytków wypełnienia spowodowanych obecnością polipów.

Złotym standardem w diagnostyce pozostaje jednak histeroskopia — badanie endoskopowe, które umożliwia bezpośrednią wizualizację wnętrza macicy za pomocą cienkiego wziernika z kamerą. Dzięki temu lekarz może dokładnie ocenić liczbę, rozmiar, morfologię i lokalizację polipów, a także pobrać wycinek do badania histopatologicznego lub usunąć zmianę w tym samym czasie.

Leczenie polipów endometrium

Leczyć polipy endometrialne można na kilka sposobów, który z nich będzie najlepszy to już decyzja ginekologa oparta na dokładnej ocenie stanu pacjentki, jej wieku, objawów oraz planów rozrodczych. Najczęściej stosowana jest terapia hormonalna, która nazywana jest leczeniem pierwszego rzutu. Dobranie odpowiednich leków — najczęściej gestagenów lub doustnych środków antykoncepcyjnych — może przyczynić się do samoistnego wchłonięcia polipa lub przynajmniej zahamowania jego wzrostu.

Jeśli jednak to nie przyniesie skutków lub gdy polip wywołuje uporczywe objawy, należy wdrożyć inne leczenie w postaci zabiegu. Mowa tu o histeroskopii zabiegowej. Dzięki niej można dokonać precyzyjnej diagnostyki polipa i sprawdzić jak wygląda jama macicy. Możliwe jest podczas tego zabiegu usunięcie polipa metodą mechaniczną lub z użyciem narzędzi elektrochirurgicznych, a następnie poddaje się go badaniu histopatologicznemu w celu wykluczenia zmian atypowych lub złośliwych.

Możliwe jest również łyżeczkowanie macicy, jednak w przypadku tego zabiegu pole widzenia jest nieco ograniczone, przez co można nie usunąć polipa w całości lub pominięte zostają te o niewielkich rozmiarach. Metoda ta wiąże się też z większym ryzykiem uszkodzenia zdrowej błony śluzowej macicy. Z tego powodu histeroskopia jest obecnie uważana za metodę bardziej precyzyjną i bezpieczną. Wybór metody leczenia powinien być jednak zawsze indywidualny, dopasowany do aktualnego stanu zdrowia pacjentki oraz charakterystyki zmiany.