Najczęściej występujące choroby kości
Układ kostny nadaje naszemu ciału odpowiedni kształt, ale także zapewnia ochronę narządów wewnętrznych, takich jak mózg, serce czy chociażby płuca. Jednak z biegiem lat nasze kości podlegają osłabieniu, mogą dotykać je także różne schorzenia. Sprawdź, na jakie choroby narażone są nasze kości i co powinniśmy o nich wiedzieć?
Osteoporoza – objawy choroby
Jedną z najczęściej występujących chorób kości jest osteoporoza. Jest to schorzenie układu szkieletowego, podczas którego nasze kości tracą gęstość mineralną i stają się podatne na złamania nawet przy niewielkich urazach. Szczególnie narażone są na nią osoby po 60. roku życia, choć proces utraty masy kostnej rozpoczyna się znacznie wcześniej.
Osteoporoza potocznie nazywana jest „złodziejem kości”, ponieważ przez lata może rozwijać się bez żadnych widocznych symptomów. Stopniowo obniża gęstość mineralizacji szkieletu, aż w końcu kość jest już na tyle osłabiona, że łamie się spontanicznie – przy kichaniu, wykonywaniu codziennych czynności czy niewielkim potknięciu.
Objawy osteoporozy to przede wszystkim ostry, nagły ból w okolicy kręgosłupa, który pojawia się przy wykonywaniu zwykłych ruchów i wzmaga się przy kaszlu lub próbie zmiany pozycji ciała. Złamaniom kompresyjnym kręgów mogą także towarzyszyć zaburzenia trawienne – brak apetytu, wzdęcia brzucha, a także stopniowe zmniejszanie wzrostu oraz deformacja klatki piersiowej, która coraz bardziej ogranicza pojemność płuc.
Krzywica i osteomalacja
Krzywica występuje najczęściej u dzieci i polega na zaburzeniu procesu mineralizacji chrząstki wzrostowej, co prowadzi do nieodwracalnych deformacji kostnych. Jej najczęstszą przyczyną jest niedobór witaminy D, wapnia oraz fosforanów w diecie lub zaburzenia ich wchłaniania w przewodzie pokarmowym.
Choroba ta powoduje deformacje kostne, które rozwijają się w okresie intensywnego wzrostu. W zaawansowanym stadium może doprowadzić do skrzywienia kręgosłupa, koślawości lub szpotawości kończyn dolnych, zniekształcenia klatki piersiowej oraz widocznego poszerzenia żeber w miejscach połączenia z mostkiem.
A czym różni się krzywica od osteomalacji? Krzywica dotyczy głównie dzieci od okresu niemowlęctwa do trzeciego roku życia – czyli okresu, gdy szkielet jeszcze rośnie. Osteomalacja natomiast jest jej odpowiednikiem w już w pełni rozwiniętym układzie kostnym dorosłych.
Jakie są objawy osteomalacji? Na początku choroby można odczuć rozlany, trudny do zlokalizowania ból wielu kości, któremu towarzyszy osłabienie siły mięśniowej oraz trudności przy wstawaniu z krzesła, wchodzeniu po schodach czy podniesieniu ręki powyżej głowy. W bardzo zaawansowanej osteomalacji kończyny dolne mogą być już tak zniekształcone, że przyjmują kształt litery O lub – rzadziej – litery X, co znacząco utrudnia chodzenie i powoduje przewlekłe bóle stawów kolanowych.
Choroba Pageta – co to?
Choroba Pageta, nazywana także zniekształcającym zapaleniem kości, jest przewlekłym i nieuleczalnym zaburzeniem przebudowy tkanki kostnej. Prowadzi ona do powstawania licznych zniekształceń i deformacji – niektóre fragmenty kości są wówczas przerośnięte i gąbczaste, inne zbyt słabo zmineralizowane i podatne na mikropęknięcia. Podczas tej choroby występuje bardzo duże ryzyko złamań patologicznych, które mogą nastąpić bez wyraźnej przyczyny zewnętrznej.
Do objawów choroby Pageta zalicza się przewlekłe bóle kości i stawów – zwłaszcza w obrębie miednicy, kręgosłupa lędźwiowego oraz kości długich kończyn dolnych. Pojawia się także osłabienie siły mięśniowej, dolegliwości bólowe przy chodzeniu, a także drętwienie i mrowienie kończyn spowodowane uciskiem rozbudowanej tkanki kostnej na struktury nerwowe.
Jak widać, objawy choroby Pageta są mało specyficzne i mogą przypominać inne schorzenia układu ruchu. Dlatego dla postawienia pełnej diagnozy niezbędne jest wykonanie serii badań laboratoryjnych – oznaczenie poziomu fosfatazy alkalicznej we krwi, badań obrazowych oraz biopsji kości w uzasadnionych przypadkach.
Inne choroby kości
Do innych schorzeń układu kostnego należy choroba Olliera, która polega na tym, że wewnątrz trzonu kości powstają dosyć spore guzy chrząstkowe – tzw. enkondromaty. Mogą one prowadzić do niszczenia struktury wewnętrznej, osłabienia wytrzymałości mechanicznej lub wygięcia osi kości, co powoduje deformacje widoczne gołym okiem.
Warto także wspomnieć o takich schorzeniach jak jałowe martwice kości – stanach, w których fragmenty tkanki kostnej obumierają bez udziału infekcji bakteryjnej. Zaliczana do nich choroba Scheuermanna dotyczy młodzieńczego kręgosłupa piersiowego i prowadzi do powstania wklęsłych płytek granicznych trzonów kręgów oraz wyrównania fizjologicznej krzywizny piersiowej. Na szczęście nie jest to schorzenie aż tak często spotykane jak osteoporoza czy krzywica.
Co ciekawe, dokładne przyczyny choroby Scheuermanna nadal pozostają niewyjaśnione, jednak najczęściej mówi się tu o wpływie czynnika genetycznego, zaburzeń mechaniki wzrostu oraz mikrourazów powstających podczas okresu dojrzewania szkieletu.
